Creatieve mensen gebruiken hun hersenen anders, blijkt. Je linkerhersenhelft focust met name op de details, je rechter op het grote geheel. Links is meer gerelateerd aan spraak, rechts bijvoorbeeld op muziek. De linkerkant haalt informatie op als we ons iets voorstellen, rechts zoekt juist in het grote geheel (bijvoorbeeld als je cadeautje zoekt).

Beide hersenhelften zijn overigens even creatief. Of misschien wel niet-creatief. Tis niet zo dat je hersenen zelf allerlei dingen nieuw produceren. Ze halen eerdere informatie op, uit de hersenen. Zo is een toekomstbeeld puur een beeld van flarden herinneringen.

De meeste creatieve vondsten zijn een combinatie van frustratie en inspiratie. Vaak zijn de briljantste uitvindingen geboren uit het fenomeen ‘scratch your own itch’. Dat wil zeggen: je stoort je ergens aan, en je gaat zelf op zoek naar een goede oplossing hiervoor.
Om creatief te zijn moet je beide hersenhelften gebruiken. Dit vergt gewoon oefening. Je moet als het ware bepaalde hersendelen even ‘uit’ zetten. Loslaten. Uit onderzoek blijkt dat de dorsolaterale prefrontale cortex (verantwoordelijk voor het plannen en stroomlijnen van activiteiten en het verwerken van feedback, de DLPFC past eigenlijk je gedrag aan, aan de situatie) en de mediale prefrontale schors (verantwoordelijk voor zelfreflectie en geheugen) getemperd moeten worden om te kunnen improviseren. Als je dit kan, creëer je ruimte voor het onverwachte.

Een manier om dat te doen is juist te ontspannen. Want als je gestresst bent, ga je juist meer focussen, wil je controle krijgen, waardoor je met name je linkerhersenhelft gebruikt. Terwijl je juist beide hersenhelften wilt gebruiken. Daarom helpt het soms om even niet aan een probleem of vraag te denken. Hoe vaak heb je niet dat je niet op een naam kan komen en het moment dat je er niet meer aan denkt, popt die binnen?

Die focus en dat doelmatige leren we al op de basisschool. Je moet vanalles leren en met een proefwerk doelmatig oplepelen. Focus dus. We leren af om creatief te zijn. Dat gebrek aan creativiteit is dus een gewoonte die je weer af moet leren. Laat je hersenen dwalen. Vooral niet je best doen. Spelen is daar bij uitstek geschikt voor, dat weten kinderen feilloos, als volwassene moeten we dat weer aanleren.